Onrechtmatig verkregen bewijs is vaak wel te benutten

Het is in de praktijk verschillende malen voorgekomen dat de fiscus bewijsmateriaal op onrechtmatige wijze heeft verkregen. Op grond van zulk onrechtmatig verkregen bewijs zijn ook navorderings- en naheffingsaanslagen en boetes opgelegd.

Overigens leggen ook andere bestuursorganen soms op grond van onrechtmatig verkregen bewijs sancties op. De bestuursrechter kan in een beroepsprocedure gevolgen verbinden aan het gebruik van onrechtmatig verkregen bewijsmateriaal. Hij kan bijvoorbeeld het onrechtmatig verkregen bewijsmateriaal buiten beschouwing laten. Maar de Raad van State heeft geoordeeld dat de bestuursrechter onrechtmatig verkregen bewijsmateriaal pas moet weigeren in het volgende geval. Het materiaal moet zijn verkregen op een manier die indruist tegen wat men mag verwachten van een behoorlijk handelende overheid. Dit indruisen moet zelfs zo ver gaan dat onder alle omstandigheden het gebruik van het bewijsmateriaal ontoelaatbaar is.
Een voorbeeld van een onrechtmatige, maar nog steeds toelaatbare manier van bewijs verkrijgen is als een belastingambtenaar bij een controle een relatief eenvoudige handeling verricht (zoals het openen van een la) en bij die controle ook andere ambtenaren zijn met verdergaande bevoegdheden.